CMDLearn

Free worksheet

Methods of Separation · Class 6

5 questions · English, हिन्दी, मराठी · answer key with explanations ·

NCERT: Class 6 Curiosity, Chapter 9: Methods of Separation in Everyday Life. Our own questions in the chapter's style, drafted with AI help, every answer checked step by step; teacher review pending. Hindi and Marathi: translation - review pending.

Print it (Ctrl+P): one sheet per language, the answer key on its own page.

Methods of Separation · English

Name: ____________________Date: ____________

Questions

  1. Farmers beat bundles of harvested wheat stalks on a wooden log to get the grains out. What is this process called?

    1. Sieving
    2. Winnowing
    3. Threshing

  2. Before kneading wheat flour, Mami wants to remove the bran in it. Which method suits this best?

    1. Sieving
    2. Magnetic separation
    3. Churning

  3. A carpenter drops iron nails into a heap of sawdust. Which method separates them using a property that only the iron has?

    1. Decantation
    2. Using a magnet (magnetic separation)
    3. Winnowing

  4. Which method gives back the salt dissolved in a salt solution?

    1. Evaporating the water
    2. Sieving the solution
    3. Handpicking

  5. Dada leaves the tea undisturbed so the leaves settle, then tilts the pan to pour the tea into a cup. What is this pouring step called?

    1. Sedimentation
    2. Decantation
    3. Churning

Answer key

  1. c) Threshing — Separating grains from the stalks by beating them is called threshing.
  2. a) Sieving — Fine flour passes through the holes of a sieve while bigger bran particles stay on it. Sieving works when the solids differ in size.
  3. b) Using a magnet (magnetic separation) — Iron is a magnetic substance and sawdust is not, so a magnet pulls out all the nails. This is magnetic separation.
  4. a) Evaporating the water — When the water evaporates (in the Sun or on heating), the salt is left behind, just as salt is obtained from seawater.
  5. b) Decantation — The settling of heavier insoluble leaves is sedimentation; removing the liquid by tilting the vessel is decantation.

दैनिक जीवन में पृथक्करण की विधियाँ · हिन्दी

नाम: ____________________तारीख़: ____________

प्रश्न

  1. किसान कटे हुए गेहूँ के डंठलों के गट्ठर लकड़ी के लट्ठे पर पीटकर दाने अलग करते हैं। इस प्रक्रिया को क्या कहते हैं?

    1. छलनी से छानना
    2. ओसाना
    3. गहाई (थ्रेशिंग)

  2. गेहूँ का आटा गूँधने से पहले मामी उसमें से चोकर निकालना चाहती हैं। इसके लिए कौन-सी विधि सबसे उपयुक्त है?

    1. छलनी से छानना
    2. चुंबकीय पृथक्करण
    3. मथना

  3. एक बढ़ई की लोहे की कीलें बुरादे के ढेर में गिर जाती हैं। कौन-सी विधि केवल लोहे के गुण का उपयोग करके उन्हें अलग करती है?

    1. निस्तारण
    2. चुंबक का उपयोग (चुंबकीय पृथक्करण)
    3. ओसाना

  4. नमक के घोल में घुले नमक को वापस पाने की विधि कौन-सी है?

    1. पानी को वाष्पित करना
    2. घोल को छलनी से छानना
    3. हाथ से चुनना

  5. दादाजी चाय को कुछ देर बिना हिलाए छोड़ते हैं ताकि पत्तियाँ नीचे बैठ जाएँ, फिर बर्तन झुकाकर चाय कप में डालते हैं। इस उड़ेलने वाले चरण को क्या कहते हैं?

    1. अवसादन
    2. निस्तारण
    3. मथना

उत्तर

  1. c) गहाई (थ्रेशिंग) — डंठलों को पीटकर उनसे दाने अलग करना गहाई (थ्रेशिंग) कहलाता है।
  2. a) छलनी से छानना — बारीक आटा छलनी के छेदों से निकल जाता है और बड़े चोकर के कण ऊपर रह जाते हैं। कणों का आकार अलग हो तो छलनी काम करती है।
  3. b) चुंबक का उपयोग (चुंबकीय पृथक्करण) — लोहा चुंबकीय पदार्थ है और बुरादा नहीं, इसलिए चुंबक सारी कीलें खींच लेता है। यह चुंबकीय पृथक्करण है।
  4. a) पानी को वाष्पित करना — पानी वाष्पित होने पर (धूप में या गर्म करने पर) नमक पीछे रह जाता है, जैसे समुद्री जल से नमक मिलता है।
  5. b) निस्तारण — भारी अघुलनशील पत्तियों का नीचे बैठना अवसादन है; बर्तन झुकाकर द्रव निकालना निस्तारण है।

दैनंदिन जीवनातील पृथक्करणाच्या पद्धती · मराठी

नाव: ____________________दिनांक: ____________

प्रश्न

  1. शेतकरी कापलेल्या गव्हाच्या पेंढ्या लाकडी ओंडक्यावर आपटून दाणे वेगळे करतात. या प्रक्रियेला काय म्हणतात?

    1. चाळणे
    2. उफणणी
    3. मळणी

  2. गव्हाचे पीठ मळण्यापूर्वी मामीला त्यातील कोंडा काढायचा आहे. यासाठी कोणती पद्धत सर्वात योग्य आहे?

    1. चाळणे
    2. चुंबकीय पृथक्करण
    3. घुसळणे

  3. एका सुताराचे लोखंडी खिळे भुशाच्या ढिगात पडतात. फक्त लोखंडाकडे असलेल्या गुणधर्माचा वापर करून कोणती पद्धत त्यांना वेगळे करते?

    1. निवळणे
    2. चुंबकाचा वापर (चुंबकीय पृथक्करण)
    3. उफणणी

  4. मिठाच्या द्रावणात विरघळलेले मीठ परत मिळवण्याची पद्धत कोणती?

    1. पाण्याचे बाष्पीभवन करणे
    2. द्रावण चाळणे
    3. हाताने निवडणे

  5. आजोबा चहा थोडा वेळ न हलवता ठेवतात म्हणजे पाने तळाशी बसतात, मग भांडे तिरके करून चहा कपात ओततात. या ओतण्याच्या पायरीला काय म्हणतात?

    1. अवसादन
    2. निवळणे
    3. घुसळणे

उत्तरे

  1. c) मळणी — पेंढ्या आपटून त्यांच्यापासून दाणे वेगळे करणे याला मळणी म्हणतात.
  2. a) चाळणे — बारीक पीठ चाळणीच्या छिद्रांतून खाली जाते आणि कोंड्याचे मोठे कण वर राहतात. कणांचा आकार वेगळा असेल तेव्हा चाळणे उपयोगी ठरते.
  3. b) चुंबकाचा वापर (चुंबकीय पृथक्करण) — लोखंड चुंबकीय पदार्थ आहे आणि भुसा नाही, म्हणून चुंबक सर्व खिळे ओढून घेतो. यालाच चुंबकीय पृथक्करण म्हणतात.
  4. a) पाण्याचे बाष्पीभवन करणे — पाण्याचे बाष्पीभवन झाल्यावर (उन्हात किंवा तापवल्यावर) मीठ मागे राहते, जसे समुद्राच्या पाण्यापासून मीठ मिळते.
  5. b) निवळणे — जड अविद्राव्य पाने तळाशी बसणे म्हणजे अवसादन; भांडे तिरके करून द्रव काढणे म्हणजे निवळणे.