Free worksheet
Chemical Reactions and Equations (board practice) · Class 10
Print it (Ctrl+P): one sheet per language, the answer key on its own page.
Chemical Reactions and Equations (board practice) · English
Name: ____________________Date: ____________
Questions
Quick lime reacts with water: CaO(s) + H₂O(l) → Ca(OH)₂(aq) + Heat. This reaction is best described as:
Which statement correctly explains what happens when an iron nail is kept in copper sulphate solution for some time?
In the reaction ZnO + C → Zn + CO, which substance is reduced?
Balance the equation Mg + O₂ → MgO using the smallest whole-number coefficients. What is the sum of all the coefficients in the balanced equation?
Assertion (A): Decomposition reactions are generally endothermic. Reason (R): Breaking down the reactant needs energy in the form of heat, light or electricity. Choose the correct option.
Answer key
- a) A combination reaction that is exothermic — Two reactants form a single product, so it is a combination reaction; heat is released, so it is exothermic.
- c) Iron displaces copper from copper sulphate, forming iron sulphate and copper — Fe + CuSO₄ → FeSO₄ + Cu is a displacement reaction: iron removes copper from copper sulphate. So the nail turns brownish and the blue colour of the solution fades.
- b) ZnO (zinc oxide) — ZnO loses oxygen and becomes Zn, so it is reduced; carbon gains oxygen and is oxidised to CO. This is a redox reaction.
- 5 — Balanced: 2Mg + O₂ → 2MgO, with 2 Mg atoms and 2 O atoms on each side. Sum of coefficients = 2 + 1 + 2 = 5.
- a) Both A and R are true, and R correctly explains A — Decomposition needs heat (heating CaCO₃), light (AgCl in sunlight) or electricity (water). Reactions that absorb energy are endothermic, so R explains A.
रासायनिक अभिक्रियाएँ एवं समीकरण (बोर्ड अभ्यास) · हिन्दी
नाम: ____________________तारीख़: ____________
प्रश्न
बिना बुझा चूना जल से अभिक्रिया करता है: CaO(s) + H₂O(l) → Ca(OH)₂(aq) + ऊष्मा। इस अभिक्रिया का सबसे उपयुक्त वर्णन है:
लोहे की कील को कुछ समय तक कॉपर सल्फेट विलयन में रखने पर क्या होता है, इसकी सही व्याख्या कौन-सा कथन करता है?
अभिक्रिया ZnO + C → Zn + CO में किस पदार्थ का अपचयन होता है?
समीकरण Mg + O₂ → MgO को सबसे छोटे पूर्ण-संख्या गुणांकों से संतुलित कीजिए। संतुलित समीकरण में सभी गुणांकों का योग क्या है?
अभिकथन (A): वियोजन अभिक्रियाएँ सामान्यतः ऊष्माशोषी होती हैं। कारण (R): अभिकारक को तोड़ने के लिए ऊष्मा, प्रकाश या विद्युत के रूप में ऊर्जा चाहिए। सही विकल्प चुनिए।
उत्तर
- a) संयोजन अभिक्रिया जो ऊष्माक्षेपी है — दो अभिकारक मिलकर एक ही उत्पाद बनाते हैं, इसलिए यह संयोजन अभिक्रिया है; ऊष्मा निकलती है, इसलिए यह ऊष्माक्षेपी है।
- c) लोहा कॉपर सल्फेट से कॉपर को विस्थापित करके आयरन सल्फेट और कॉपर बनाता है — Fe + CuSO₄ → FeSO₄ + Cu एक विस्थापन अभिक्रिया है: लोहा कॉपर सल्फेट से कॉपर को हटा देता है। इसलिए कील भूरी हो जाती है और विलयन का नीला रंग फीका पड़ता है।
- b) ZnO (जिंक ऑक्साइड) — ZnO ऑक्सीजन खोकर Zn बनता है, इसलिए इसका अपचयन होता है; कार्बन ऑक्सीजन लेकर CO में ऑक्सीकृत होता है। यह रेडॉक्स अभिक्रिया है।
- 5 — संतुलित समीकरण: 2Mg + O₂ → 2MgO; दोनों ओर 2 Mg परमाणु और 2 O परमाणु हैं। गुणांकों का योग = 2 + 1 + 2 = 5।
- a) A और R दोनों सत्य हैं, और R, A की सही व्याख्या है — वियोजन के लिए ऊष्मा (CaCO₃ को गर्म करना), प्रकाश (धूप में AgCl) या विद्युत (जल) चाहिए। ऊर्जा अवशोषित करने वाली अभिक्रियाएँ ऊष्माशोषी होती हैं, इसलिए R, A की व्याख्या करता है।
रासायनिक अभिक्रिया आणि समीकरणे (बोर्ड सराव) · मराठी
नाव: ____________________दिनांक: ____________
प्रश्न
कळीचा चुना पाण्याशी अभिक्रिया करतो: CaO(s) + H₂O(l) → Ca(OH)₂(aq) + उष्णता. या अभिक्रियेचे सर्वात योग्य वर्णन कोणते?
लोखंडी खिळा काही वेळ कॉपर सल्फेटच्या द्रावणात ठेवल्यावर काय घडते, याचे योग्य स्पष्टीकरण कोणते विधान देते?
ZnO + C → Zn + CO या अभिक्रियेत कोणत्या पदार्थाचे क्षपण होते?
Mg + O₂ → MgO हे समीकरण सर्वात लहान पूर्णांक गुणांक वापरून संतुलित करा. संतुलित समीकरणातील सर्व गुणांकांची बेरीज किती?
विधान (A): अपघटन अभिक्रिया सामान्यतः उष्माग्राही असतात. कारण (R): अभिक्रियाकारकाचे अपघटन करण्यासाठी उष्णता, प्रकाश किंवा विद्युत या रूपात ऊर्जा लागते. योग्य पर्याय निवडा.
उत्तरे
- a) संयोग अभिक्रिया जी उष्मादायी आहे — दोन अभिक्रियाकारक मिळून एकच उत्पादित तयार होते, म्हणून ही संयोग अभिक्रिया आहे; उष्णता बाहेर पडते, म्हणून ती उष्मादायी आहे.
- c) लोह कॉपर सल्फेटमधील तांब्याला विस्थापित करून आयर्न सल्फेट आणि तांबे तयार करते — Fe + CuSO₄ → FeSO₄ + Cu ही विस्थापन अभिक्रिया आहे: लोह कॉपर सल्फेटमधून तांबे बाजूला करते. म्हणून खिळा तपकिरी होतो आणि द्रावणाचा निळा रंग फिका पडतो.
- b) ZnO (झिंक ऑक्साइड) — ZnO ऑक्सिजन गमावून Zn बनते, म्हणून त्याचे क्षपण होते; कार्बन ऑक्सिजन मिळवून CO बनतो, म्हणून कार्बनचे ऑक्सिडीकरण होते. ही ऑक्सिडीकरण-क्षपण (रेडॉक्स) अभिक्रिया आहे.
- 5 — संतुलित समीकरण: 2Mg + O₂ → 2MgO; दोन्ही बाजूंना 2 Mg अणू आणि 2 O अणू आहेत. गुणांकांची बेरीज = 2 + 1 + 2 = 5.
- a) A आणि R दोन्ही सत्य आहेत, आणि R हे A चे योग्य स्पष्टीकरण आहे — अपघटनासाठी उष्णता (CaCO₃ तापवणे), प्रकाश (सूर्यप्रकाशातील AgCl) किंवा विद्युत (पाणी) लागते. ऊर्जा शोषणाऱ्या अभिक्रिया उष्माग्राही असतात, म्हणून R हे A चे स्पष्टीकरण देते.
Practise Chemical Reactions and Equations (board practice) online, marked as you go. An AI tutor that teaches it is in development: join the waitlist.
Nearby Class 10 science worksheets
- Science: electricity, light, chemistry
- Acids, Bases and Salts (board practice)
- Science Class 10 (board practice)
- The Human Eye and the Colourful World (board practice)
All Class 10 worksheets, chapter by chapter · All worksheets