CMDLearn

Free worksheet

Heat Transfer in Nature · Class 7

5 questions · English, हिन्दी, मराठी · answer key with explanations ·

NCERT: Class 7 Curiosity, Chapter 7: Heat Transfer in Nature. Our own questions in the chapter's style, drafted with AI help, every answer checked step by step; teacher review pending. Hindi and Marathi: translation - review pending.

Print it (Ctrl+P): one sheet per language, the answer key on its own page.

Heat Transfer in Nature · English

Name: ____________________Date: ____________

Questions

  1. Pins are fixed with wax along a metal strip, and one end of the strip is heated with a candle. Which pin falls first?

    1. The pin farthest from the flame
    2. All the pins fall together
    3. The pin closest to the flame

  2. In a heated beaker of water, a coloured streak rises in the middle and comes down at the sides. Which process of heat transfer is this?

    1. Conduction
    2. Convection
    3. Radiation

  3. Why do two thin blankets keep us warmer than one thick blanket?

    1. Air trapped between them is a poor conductor of heat
    2. Thin blankets produce their own heat
    3. Thin blankets are good conductors of heat

  4. On a sunny day at the beach, cooler air moves from the sea towards the land. What is this called?

    1. Land breeze
    2. Sea breeze
    3. Radiation

  5. Which process carries the Sun's heat to the Earth and needs no material medium?

    1. Conduction
    2. Convection
    3. Radiation

Answer key

  1. c) The pin closest to the flame — Heat moves along the strip from the hot end to the colder end (conduction), so the wax nearest the flame melts first.
  2. b) Convection — Hot water at the bottom expands, becomes lighter and rises while cooler water sinks. Heat moves by the actual movement of particles: convection.
  3. a) Air trapped between them is a poor conductor of heat — Air between the two blankets is a poor conductor of heat, so it reduces heat flow from our body to the surroundings.
  4. b) Sea breeze — By day the land heats faster than water, so warm air over the land rises and cooler air from the sea moves in: a sea breeze.
  5. c) Radiation — Conduction and convection need a medium, but radiation does not. The Sun's heat reaches us by radiation.

प्रकृति में ऊष्मा का स्थानांतरण · हिन्दी

नाम: ____________________तारीख़: ____________

प्रश्न

  1. धातु की पट्टी पर मोम से पिनें लगाई गई हैं और पट्टी का एक सिरा मोमबत्ती से गर्म किया जाता है। सबसे पहले कौन-सी पिन गिरेगी?

    1. लौ से सबसे दूर वाली पिन
    2. सभी पिनें एक साथ गिरती हैं
    3. लौ के सबसे पास वाली पिन

  2. गर्म किए जा रहे पानी के बीकर में एक रंगीन धारा बीच में ऊपर उठती है और किनारों से नीचे आती है। यह ऊष्मा स्थानांतरण की कौन-सी प्रक्रिया है?

    1. चालन
    2. संवहन
    3. विकिरण

  3. दो पतले कंबल एक मोटे कंबल से ज़्यादा गर्म क्यों रखते हैं?

    1. उनके बीच फँसी हवा ऊष्मा की कुचालक है
    2. पतले कंबल स्वयं ऊष्मा बनाते हैं
    3. पतले कंबल ऊष्मा के अच्छे चालक हैं

  4. धूप वाले दिन समुद्र तट पर ठंडी हवा समुद्र से ज़मीन की ओर चलती है। इसे क्या कहते हैं?

    1. थल समीर
    2. समुद्री समीर
    3. विकिरण

  5. कौन-सी प्रक्रिया सूर्य की ऊष्मा को पृथ्वी तक पहुँचाती है और उसे किसी माध्यम की ज़रूरत नहीं होती?

    1. चालन
    2. संवहन
    3. विकिरण

उत्तर

  1. c) लौ के सबसे पास वाली पिन — ऊष्मा पट्टी में गर्म सिरे से ठंडे सिरे की ओर जाती है (चालन), इसलिए लौ के सबसे पास का मोम पहले पिघलता है।
  2. b) संवहन — नीचे का गर्म पानी फैलकर हल्का होता है और ऊपर उठता है, ठंडा पानी नीचे आता है। कणों की वास्तविक गति से ऊष्मा का जाना संवहन है।
  3. a) उनके बीच फँसी हवा ऊष्मा की कुचालक है — दोनों कंबलों के बीच की हवा ऊष्मा की कुचालक है, इसलिए वह शरीर से बाहर जाने वाली ऊष्मा को कम करती है।
  4. b) समुद्री समीर — दिन में ज़मीन पानी से जल्दी गर्म होती है, इसलिए ज़मीन के ऊपर की गर्म हवा उठती है और समुद्र की ठंडी हवा आती है: समुद्री समीर।
  5. c) विकिरण — चालन और संवहन को माध्यम चाहिए, पर विकिरण को नहीं। सूर्य की ऊष्मा हम तक विकिरण से पहुँचती है।

निसर्गातील उष्णतेचे वहन · मराठी

नाव: ____________________दिनांक: ____________

प्रश्न

  1. धातूच्या पट्टीवर मेणाने टाचण्या चिकटवल्या आणि पट्टीचे एक टोक मेणबत्तीने तापवले. सर्वात आधी कोणती टाचणी पडेल?

    1. ज्योतीपासून सर्वात दूर असलेली टाचणी
    2. सर्व टाचण्या एकाच वेळी पडतात
    3. ज्योतीच्या सर्वात जवळ असलेली टाचणी

  2. तापवल्या जाणाऱ्या पाण्याच्या चंचुपात्रात रंगीत धारा मधोमध वर जाते आणि कडांनी खाली येते. ही उष्णता संक्रमणाची कोणती प्रक्रिया आहे?

    1. वहन
    2. अभिसरण
    3. प्रारण

  3. दोन पातळ ब्लँकेट एका जाड ब्लँकेटपेक्षा जास्त उबदार का ठेवतात?

    1. त्यांच्यामध्ये अडकलेली हवा उष्णतेची दुर्वाहक आहे
    2. पातळ ब्लँकेट स्वतः उष्णता निर्माण करतात
    3. पातळ ब्लँकेट उष्णतेचे सुवाहक असतात

  4. उन्हाच्या दिवशी किनाऱ्यावर थंड हवा समुद्राकडून जमिनीकडे वाहते. याला काय म्हणतात?

    1. मतलई वारे
    2. खारे वारे
    3. प्रारण

  5. कोणती प्रक्रिया सूर्याची उष्णता पृथ्वीपर्यंत पोहोचवते आणि तिला कोणत्याही माध्यमाची गरज नसते?

    1. वहन
    2. अभिसरण
    3. प्रारण

उत्तरे

  1. c) ज्योतीच्या सर्वात जवळ असलेली टाचणी — उष्णता पट्टीतून गरम टोकाकडून थंड टोकाकडे जाते (वहन), म्हणून ज्योतीजवळचे मेण सर्वात आधी वितळते.
  2. b) अभिसरण — तळाचे गरम पाणी प्रसरण पावून हलके होते आणि वर जाते, तर थंड पाणी खाली येते. कणांच्या प्रत्यक्ष हालचालीने उष्णता जाणे म्हणजे अभिसरण.
  3. a) त्यांच्यामध्ये अडकलेली हवा उष्णतेची दुर्वाहक आहे — दोन ब्लँकेटमधील हवा उष्णतेची दुर्वाहक आहे, म्हणून ती शरीरातून बाहेर जाणारी उष्णता कमी करते.
  4. b) खारे वारे — दिवसा जमीन पाण्यापेक्षा लवकर तापते, त्यामुळे जमिनीवरील गरम हवा वर जाते आणि समुद्राकडून थंड हवा येते: खारे वारे.
  5. c) प्रारण — वहन आणि अभिसरणाला माध्यम लागते, पण प्रारणाला लागत नाही. सूर्याची उष्णता आपल्यापर्यंत प्रारणाने पोहोचते.